Menu

Verem nedir? Nasıl bulaşır?

Verem hastalığı her yıl dünyada 8 milyon insanı etkiliyor. Veremle mücadelede en önemli unsur ise uzun süreli olan tedaviyi bırakmamak ve ilaçları doğru kullanmak. Peki verem nedir? Nasıl bulaşır?

Tüberküloz Nedir?

Soluduğumuz hava ile akciğerlere giren Tbc basilinin (mikrobunun) yol açtığı, asıl olarak akciğerlerde yerleşen,fakat kan ve lenf yoluyla tüm vücuda dağılabilen mikrobik, bulaşıcı, süreğen bir hastalıktır.
Hastalık Etkeni
Micobacterium Tüberculosis (M.Tbc) etken bakteridir.

TÜBERKÜLOZ SOLUNUM YOLUYLA BULAŞIR

Tüberküloz, insanlara kızamık ve suçiçeği virüsleri gibi solunum yoluyla bulaşır. Hasta kişi konuşurken, öksürürken, hapşırırken havaya küçük damlacıklar saçılır. Bunların çapları 5 mikrondan büyük olanları çok uzağa gidemeden etraftaki yüzeylere çökerler ve artık bir daha da tekrar havaya karışamazlar, yani bulaşıcılık bakımından önemli değillerdir. Bazı damlacıklar insanlar tarafından sonlum yoluyla alınabilirlerse de, bunlar büyüklüklerinden dolayı ancak üst solunum yollarına yerleşebilirler. Üst solunum yolları ise tüberküloz mikroplarına karşı çok dirençlidir.

Bulaşıcılık bakımından asıl önemli olan damlacıkların parçalanmasıyla oluşan ve 1-5 mikron çaplarında olan damlacık çekirdekleridir. Bir damlacık çekirdeğinde bir veya daha fazla sayıda tüberküloz mikrobu bulunur. Damlacık çekirdekleri bulaşma açısından çok önemlidirler, çünkü havada uzun süre çökmeden kalabilirler ve hava akımı ile bina içine dağılabilirler.

ÖKÜSÜRÜK VE HAPŞIRIĞA DİKKAT

Tüberküloz, esas olarak, hasta kişinin öksürmesi, hapşırması ve hatta konuşması sırasında havaya karışan bu damlacık çekirdekleri içinde bulunan mikropların solunmasıyla bulaşır.Konuşma sırasında 200, öksürme ile 3.500 ve hapşırma sırasında da sayıları 1 milyona kadar ulaşabilen damlacıklar oluşur. Bu nedenle, hasta kişilerin öksürme, hapşırma ve hatta konuşma sırasında ağızlarını bir mendille kapatmaları bulaşmanın önlenebilmesi için çok yararlıdır.

TÜBERKÜLOZ EŞYALARLA BULAŞMAZ

Sanıldığının aksine, tüberküloz mikrobu, çatal, kaşık, tabak, bardak… gibi aynı yemek takımlarının ya da havlu, kalem, gözlük, çakmak gibi eşyaların kullanılmasıyla bulaşmaz.

En çok bulaştırma özelliği olanlar, akciğerlerinde yara bulunanlar ile gırtlak tüberkülozu olanlardır. Balgamlarında mikrop olmayan hastaların bulaştırıcılıkları azdır.

YAKIN TEMAS ÇOK ÖNEMLİ

Tüberküloz mikrobunun bulaşması için, hasta ile yakın ve uzun süreli temasın olması gerekir. Hasta kişi ile aynı evi ya da iş yerini paylaşanlarda bulaşma riski de yüksektir. Tüberküloz saptanan bir kişi ile aynı evi ya da iş yerini paylaşan kişiler, hem erken dönemde ve hem de 2 ay ve 6 ay sonra tüberküloz bakımından kontrol edilmelidir.

Tüberkülozlu hasta ile bir kez el sıkışmak, yanak yanağa öpüşmek pratik olarak bulaşmaya neden olmaz. Aynı şekilde, hastaların açık havada bulaştırıcı olmaları da kolay değildir. Ancak, tüberkülozun, sık olmasa da uçak, kilise, bar gibi ortamlarda da bulaşabileceği bildirilmiştir.

Tüberküloz mikrobu, güneş ışığına duyarlıdır. Eskilerin söyledikleri’Güneş giren eve doktor girmez’ sözü buna dayanmaktadır.

Vereme-ne-neden-olur
Tedavi:
Günümüzde hastalık tedavi edilebilir hale gelmiştir. Ancak günlük uygulamalarda tedavinin uzun ve çok ilaçla yapılıyor olması hasta uyumunu güçleştirmektedir. Tedavi en az 6 ay olmak üzere hastanın durumuna göre 9,12 hatta 24 aya kadar uzatılabilir. Düzensiz ya da eksik yapılan tedavi ilaç direncine yol açarak, hastalığın tedavisini güçleştirir.
Ülkemizde Verem Savaş Dispanserleri ücretsiz olarak hastalığın tetkik ve tedavisini yapmaktadır.
BCG Aşısı Hastalıktan Korur mu?
BCG aşısı,çocuklarda kanla yayılan(milier) ve beyin zarını tutan(menenjit) tüberküloz gibi ciddi hastalıkları önler. Ancak erişkinlerde hastalık için koruyucu değildir.

Korunma
Tüberküloz hastalığı dünyada ve ülkemizde ciddi bir Halk Sağlığı sorunudur.
Her ne kadar artık eskisi gibi ciddi bir ölüm nedeni olmasa da hastalık kontrolü çabalarının azaldığı ülkelerde, özellikle AIDS hastalığının da yaygınlaşmasıyla görülme sıklığında artma gözlenmektedir. Korunma yöntemlerinin başında,hastaların erken tanısı, hızlı, etkin biçimde tedavisi ve hasta kişiden sağlam kişiye bulaşma yollarının engellenmesi gelir.
Hastalığın, toplu taşıma araçlarını kullanmakla veya günlük işlerle uğraşırken bulaşma riski yok gibidir. Tüberkülozlu çocukların hastalığı yayma olasılığı çok düşüktür.

Tedavi görmeyen aktif tüberkülozlu bir hastanın, yılda 10-15 kişiye mikrop bulaştırabileceği tahmin edilmektedir. Buna karşılık, etrafa mikrop saçmakta olan aktif tüberkülozlu bir hasta tedaviye başlandıktan 2-3 hafta sonra bulaştırıcı olma özelliğini kaybeder. Bu nedenle, tüberkülozun erken tanısı ve tedavide gecikilmemesi çok önemlidir.

 

 

 

Yorum Bırakmayı Unutmayınız

Top